سفرنامه عبدالکریم (در رکاب نادرشاه)

کتاب سفرنامه عبدالکریم از نشر خانه فرهنگ و هنر مان با ترجمه محمود هدایت، شرح سفر  عبدالکریم کشمیری است که با قشون نادرشاه از دهلی به ایران و از آنجا به مکه مشرف شده و پس از زیارت دوباره به هندوستان مراجعت کرده است. در اصل این ترجمه بخش بسیار کوچکی برگرفته از یک نسخۀ خطی جامع و کامل به زبان فارسی با عنوان «بیان واقع» بوده که دربارۀ زندگی و حکومت نادرشاه افشار و همچنین سفرنامه‌‎ای از عبدالکریم کشمیری است. بیان واقع شامل یک مقدمۀ فارسی و پنج باب است. مؤلف در مقدمه به اختصار به انگیزه تألیف کتاب و بیان محتویات باب‌های آن پرداخته است. دانش ما دربارۀ نویسنده محدود به مقدمۀ اوست که خود را عبدالکریم بن خواجه عاقبت محمود بن خواجه محمد بلاقی بن محمدرضا معرفی کرده است. زادۀ کشمیر که در روزگار حملۀ نادر به هند در شاه‎‌جهان‎‌آباد (دهلی) حضور داشت و به سبب آشنایی با میرزا علی‌‎اکبر خراسانی، داروغۀ دفترخانه نادر، با وعدۀ سفر حج به حلقۀ همراهان نادر راه یافت و به سال 1152ق در مسیر بازگشت به ایران لشکر وی را همراهی کرد. او در طول راه خدمات نویسندگی و دولتی را برعهده گرفت و پس از رسیدن به قزوین در سال 1154ق همراه با پزشک نادرشاه، از گروه جدا و راهی حج شد و در سال 1156ق به دهلی بازگشت. بیان او از شخصیت نادر، روحیه جنگاوری و برخورد او با شرایط سفر و شهر زادگاهش، گزارش سفر، توصیف شهرها و اتفاقاتی که ارائه می‌دهد، از این کتاب اثری بسیار خواندنی پدید آورده است. کتاب سفرنامه عبدالکریم پس از اینکه به زبان انگلیسی ترجمه و در غرب مشهور شد، نسخه‌ای خلاصه شده از آن نیز به زبان فرانسه ترجمه گردید که مرحوم هدایت نسبت به ترجمه نسخهٔ فرانسوی آن اقدام نمود که نتیجهٔ آن کتابی است که در اختیار شما خوانندگان قرار گرفته است.